Selamat Datang di Ruang Pajang Cipta Karya Sastra (Puisi, Cerpen, Drama, Artikel, dan Catatan Budaya) =============================================================================
Tampilkan postingan dengan label peparikan. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label peparikan. Tampilkan semua postingan

Selasa, 27 Desember 2011

SABILANG PETENG

Sabilang peteng ia teka ngentungang lawatan bulan liwat sebeng muanē sebet
sabilang peteng ia ngedum munyi liwat ipian
aba tur kenehang tuturnē lamun sing nawang, mani-puan kenehnē melēnan,
kadirasa mirib ulian ipian boya boya

sabilang peteng mulisahē patuh katitip
sekancan awak anē lenan
nganti engsap awaknē padidi
nitip smara tawah

Selasa, 01 November 2011

IPIAN LUH JEGĔG

Luh jegēg pastika lakar lek lamun tawang tiang
nengil nengil
ngintip ipian tiangē lan ngerayangin sabilang ceruk peteng
luh jegēg pastika ngelkel kedēk rikala nawang
tiang masē
nengil nengil
ngerayangin ipian luhē

ASLIABAN MAMUNG

Asliaban mamung
nlektekang muan luhē
maganti ganti sekancan keneh luhē nyibak keneh bli, mirib bulan
mirib bintang
nanging lamun nyapatin luh
demenan bli ngaukin luh : I bulan
mamung bli buka anak paling
rikala luh kēto aluhnē ngembakin keneh bli
dijanan bli mirib cocok ngoyong
di tongosē anē encēn?
harus ngusuin keneh luhē
nanging tuah muan luhē dogēn anē bakat tingalin :
mamung!

Minggu, 09 Oktober 2011

TUTUR PENELAH

Suar anē ngranang tuturnē ngaē sang nengil
boya bayu
sang sanē natakin lawatnē dadi nengil
boya mamata nyunaran keneh
ilang, tuara bebai bongol lan ngaē brayanē nengil lonto
nakeh tetagihan tidong, kēwala kenehē
kelem
ngantiang ngentas lawatnē anē saling kepungin kepupungan ngepung
dina mani puan
mata anē mamata di keneh : las
sibarengan jak bintang
carangē anē mecanggah di keneh : tatas
makejang ilang

sekabesik cerik-cerikē ngentas ngambahin yēh nyom
nyēn ngelah, mē?
tusing ulian sebet di keneh mapangenan
rikala endag matanainē ngambahin mamban sunaranē
nyusut belus di gumin anē liu anak ngembengin yēh mata
lan yēh mata anē lekad uli matan mesunar melah
mēnēk tetujonē, dijanan tongosē ada sedeng kal ambahin?
Ngetor? Utawi ngedum mabesikan

PAKSI SEBET

Satuanē jani natakin ujan
di petengan bayu ngindang kenehē mamung
nyēn mapangenan ngusud smaranē ngisis ben angen
seka ukud kedisē metinggah sanglir di duur punyan kayunē
ngenehang bayu inguh
- punyah..!!
ngantiang muanē malawat sebet
kampidnē lemet nyautin keneh
kenjel ngantiang angen buka inguh paling nganti lung
canggahē tongos metinggah
uyang paling ngantiang
uyang paling ngitungang umah
saling kē malajah ngipi lamun payu ngantēn
apa kal bakat tidik
geginanē buka jani : puyung
apa ulian lebian pretēka
lebian petakon?

Nanging tuara kendel nyalanang kenjel

SEMARA NĔNGĔL UYANG PALING

Wē, luh bajang,
buka kēnē sebet atinē ningalin bulan nyibak napak pajalan luhē
masuran sada surem
warnan langit anē mamung kadedet bintang maboya mengkeb
ngedasang lawat luhē
baan sunia mamocol
nyēn ngorahang smaranē enē ngranang ngaē sebet?

(dija engkebang bli bayun tiange, ngidih olas : ulihang)
Kememegan tiang ningeh munyin luhē
Anē keberang angin

Wē, luh bajang
ngudiang iraga taēn ngomongan semaya smara
nganti lekad pianak
(lan ujug-ujug luh nagih buin keneh luhē)

Karana smara suba gelah pianak-pianakē makejang
anē engkebang di durin gerap tuh anē paling tuh
-nyēn ngelahang smaranē enē?
miribang panak lekad ulian keneh wadih

Duh, adi luh adiluhung mawirama jegēg padingeh
bli buka pituduh luhē
anē nyurudang smara kendel nyanjiang warnan angen karindu-rindu
nganti peteng
dedet
selem
ilang keneh
ngencanin keneh
sekabesik
pekad
ilang lara

luh jegēg sajan sajan sayang,
saumpami enu ngelah galah
ngalintang nyang abedik
mekita buin nyumunin uli pajumu pida lege matemu
ngulihang makejang jelē melah anē taēn bakatang
uli smara anē sujatinē tusing taēn ada
tusing ada gelahang

DI MEKA : MUAN LUHĔ MELAWAT BULAN

Di durin meka, lawatnē kesiab-kesian nyaksiang
bulan makrisikan ngusud muanē, ngentas surem nyunaran
belah natakin lawat keneh
natakin matanai anē ngaē beeng ati gedēan loba
lan sibarengan ngelobain maboros bulan, sunarnē pragat ngetisang keneh
muanē sada sebet burem mategul di kawat-kawat jendela, kisi-kisi ia mamunyi
sambilange ngidem
nakeh semaya malajah masemaya, ngukir semara
ngēker sunar mawarna pelung kliaban guminē galang

di balik matan luhē, bulan masunaran sekabesik ulung
dadi yēhmata kapanah yēh smara
ngintip matan ati mamata arti
di duuran pucak ka tongos langitē nekaang ujan
matanē bek ngaba sebet

bulan mati, dedet tusing mamata, nebek di ati
gela-gela, kisi kisi luh mamunyi:
ulihang! Ulihang smara anē ilang kecag baan keneh jelē
lan ngentel ngetēlin bayun luhē, buka jani
di bucun jalan sing measpal
beeng panes kasiraman lawatan matanai
sambilang ngedum angen

Kamis, 06 Oktober 2011

ASLIABAN MAMUNG

Asliaban mamung
nlektekang muan luhē
maganti ganti sekancan keneh luhē nyibak keneh bli, mirib bulan
mirib bintang
nanging lamun nyapatin luh
demenan bli ngaukin luh : I bulan
mamung bli buka anak paling
rikala luh kēto aluhnē ngembakin keneh bli
dijanan bli mirib cocok ngoyong
di tongosē anē encēn?
harus ngusuin keneh luhē
nanging tuah muan luhē dogēn anē bakat tingalin :
mamung!
(saking pupulan puisi bali moderen KABINET NGEJENGIT, terbitan pustaka EKSPRESI,Bali)

Selasa, 27 September 2011

BOYA YĔHMATA GAING

Mirib kenehē ngelebihin keneh maboya, buka ngenehang sesed ulian sebet
sawai-wai ngenjek lan makedēkan ngawada sebet di keneh
masē enu masemaya ngedum keneh: kenehē melawat dadua.
encēn bakat gelahang?
jalane ngancan sambrag ulian dekil kalindes ban-ban motor
kema-mai nugtug kenehē, ngengkebang corah, merkak
orahang ja matanainē tatas ngencanin keneh pelih, nyagaang sangsaya
lan mulisah tan patepi

Gelah nyēn kone ngartiang yēhmata di muanē tan kapineh?
tuah yēhmata
tongos yehe ngured paningalan nrestes ka gumi
tuah yēhmata maboya ngetēlang sebet nebekin keneh.

yēhmata tuh boya ngenehang
jelema puru jelema makejang

apa artin sunia?
sunia tandruh matinggah boya ja ulian peteng kenehē dapdap nyapatin
boya ja tuh gaing

PAKSI NGEDIL

Ngedil makeber tegeh mentangin langit lan tegehan pasih
ngelēpak kampidnē nyujuh langit
receh anginē ngaukin ujan
nekepin sunia di galang kangin
tegeh ngindang di duur gunung
nambung makeber nyerit mēsbēs keneh
ngangsur ungkah-angkih
ngurung lawatnē sang paksi kateteh masunar matanai
uli useran yēh pasihē nganti nyat
uluh matanai lan sang paksi metinggah
nguluh warsa
maksa keneh puyung mamung guminē
ujug-ujug ngetēlang keneh
nombaang abetnē tastas telah aas sekabesik
maboya-boya nantangin gumi mentangin selat pasih
buka kampid matatu gelah paksi ngedil
mangenan
makeber
buung

PAKSI SEBET GALANG KALA

Sahananing dinane runtag ane ngukupang ujan kalawan api
bayune milu runtag
ngudiang kone kiape lantas ngelekas bega
nyujuh pangipian ane sukeh baan alihin
tresna, angene ene ngancan mucuang panganti nganti: tibanan
paksine ngancan joh makeber ngindang di bucun langite
mengkeb di bucun sayong ngenceabng wirama gela
tusing ulian med-wadih, uduh lawatan sane-sinah kalara-lara
rompod sesapine kenjel maangkihan ngepungin kampid abesikan tastas
kenjel ngantiang lan ngenceg di bucun kayune cerik ane kepeh
di selat sebete nu mase ngewarnain abet, mabelatan baan keciwa
malajah ngipi sambilang ngedum keneh di rong petenge ane lenan
: dija tongosne medem?
paksi buka nyancang keneh wiadin nyedsedin iwas
tiwas kenehe
lara ngalungin pengawak atine sane gulem, plaibin angin
aketelan wacana nyabran sangsara nyikutin keneh inguh paling
apan uyang paling ngepungin rasa maboros baan kendel
tusing nyangketang keneh nekedang ring awak adiri
tusing taen neked : nyen buin nampi?
kalaning kala lebuh

Minggu, 25 September 2011

KASMARANING PAKSI

Paksi punyah puun uluh sunia
buka nyaksiang taru majejer di bucun telagane
langite engketan belus
ulian ambune kabebelan sunaran masunar galang
ane sinah makeber nekepin surya
ulap lan saru
ngilang gremeng

Angin ngisis
nakep keneh rikala ia dengeh nyengenget gelayah-gelayah
nekepin kendel, ngengkebang kenjel
di pangapiane
nganti keles
kampidne buka katih nigtig keneh
pasarean anyar, dadi ulian
newek mangipi
dadi-ke?

Kaborbor kasmaraning, njadsad
galang ulian pangipian tuh maboya-boya
kanistayang

paksi ne kone ala ayu pajalan paksi.......!?
ilang puun kasmaraning
abu sang paksi angen gelu gelu
sadina-dina

Jumat, 23 September 2011

KABINĔT NGEJENGIT (1)

Tuah ja gumi kalawan benyah ulian layah tan patulang
ngetohin gaē tidong beneh ngencanin keneh timpal
mabuaka saru gremeng ngrēpē gelah timpal
ngenjek ajahan dharma pragat mapisuna
ngigelang layah misi nyangut, nyatua boya-boya
buka dangap-dangap mekilat di punyan canging nekepin corah jelē
lantas nuding timpal misi ngejengit kendel
lebian nguluk cara cicing kasanga ngrebēda : kēnē konē guminē!
Pēh!
lantas suriak suriak : kēnkēn tiwas di guminē rahayu,
lan dueg ngencanin braya, onyangan orange belog
belog nyaru-nyaru dueg nungkasin beneh madingang pelih
pelih ulian beneh lan benehē dadi pelih
mih, cai sengkuni bongol paling ririh pisan nyatua mapi-mapi, nguyak laku kala-kalaning lebuh
sing ada nak bani! Kēto ia masaut ngitukang layah
nadak mupulin aplikasi ngungkabang ‘angka kemiskinan’, kanista-nista lan belog
makejang nyujuh menēk ngungkulin limanē berung
setata ngaē ewug, bungutnē buncul
gidatnē ngancan sanglir me-tata

lan sengkuni bincuh kema-mai ngēkēh rejeki
keten- keten ngerajah guminē pacang uyutang dadi gelah isin kenehnē
Sengkuni ibuk gati nyusun ‘kursi anyar’ ngenemin proyēk memata pipis
maboya kabinēt ngejengit

Selasa, 16 Agustus 2011

BOYA YEHMATA GAING

Mirib kenehe ngelebihin keneh maboya, buka ngenehang sesed ulian sebet
sawai-wai ngenjek lan makedekan ngawada sebet di keneh
mase enu masemaya ngedum keneh: kenehe melawat dadua.
encen bakat gelahang?
jalane ngancan sambrag ulian dekil kalindes ban-ban motor
kema-mai nugtug kenehe,ngengkebang corah, merkak
orahang cai matanaine tatas ngencanin keneh pelih, nyagaang sangsaya
lan mulisah tan patepi

Gelah nyen kone ngartiang yehmata di muane tan kapineh?
tuah yehmata
tongos yehe ngured paningalan nrestes ka gumi
tuah yehmata maboya ngetelang sebet nebekin keneh.

yehmata tuh boya ngenehang
jelema puru jelema makejang

apa artin sunia?
sunia tandruh matinggah boya ja ulian peteng kenehe dapdap nyapatin
boya ja tuh gaing

Sabtu, 07 Mei 2011

Paparikan : DG.Kumarsana YENING RAGA BURON

Yen i raga buron
lakar tebekin tresnane ene baan keneh tiron
lan nyagain satya di puseran tanpa tepi, nyagjagin sunia

Yen tresna tuah maboya-boya
kenehe lakar menahin idep sengkalen ulian loba-bagia
dadi togog bongol ngebekin natah setra
di masan tanpaganti
nyaputin ning...ning kerasa sunia

yen buron ngelah keneh tresna
Mirib lakar dadiang satya ngajum rasa
lan ngiket sutresna asih; daat kenehe..!!
uli magpag semeng nganti nyancang ai lan ngantosang sunaran candra
sabilang peteng majalan dedet, buka purnamane jagat ngebuk tilem dedet
di tongos plangkan ane meguwet lantang, buka bayune inguh
Ngantiang tan panganti pegat

Yen idupe tuah ngenehang tresna
gumanti lakar ngalekadang pianak ambu
Di duur langite tan pabintang

Sakewala yen i raga buron
Ane ngelah tresna
Ngelah keneh
Miribang nyak ja engsap baan nyagaang tresnane buka jani
lantangan galah kalintang-lintang masan gering maganti-ganti
lantang idupe baan tuuh ane tuyuh ngenehang panumadian

Batak madalemin dewek tusing nawang tresnane ene
kija palaibin tiron
kenken baan ngrasayang, wadih nandruhin

Mirib mula raga tidong buron
daat gumanti malajah nuduk tresna
sig sabilang natakin kenjel kenehe,nganti angkihane ngoyong
gedeburan tangkahe ngandet.
sabilang semeng nyujuh suryane magpag semengan
tresna tusing pedas ngundukang

Selasa, 03 Mei 2011

Paparikan : DG.Kumarsana GENDING WENGI WEWANGIAN

Ada kangen ngelawat
Ulin bucun gumi
Mapageh antuk lawatan endih suryane
Majeng wengi

Cening jani suba magpagin
Geginan ulian bapa
Ngudiang engsapan, suud matolihan menek
“pe, bapa ene madan parubahan
Bucun gumi ngancan nyenikang
Makejang aluh tepuk baan tehnologi
Sewai-wai birokrate ibuk ngortaang good governance”

Sing kapineh baan bapa
Cai ingetang dogen jamane jani isinan otak caine
Krana bapa nawang anake makejang jani nganggo propert test
Intansi,perusahaan,plant muah ane lenan
ruwet ulian Assisment

Badah..!!, pianak bapane ngelkel kedek
Nekep bungut
: Jail pesan birokrasine
Magarang ngadep iklan

Ada bagia ngelieng
Ulin bucun gumine
Ngancan maekang
Mapageh antuk lawatan galang candra
Nugtug peteng

Senin, 02 Mei 2011

Paparikan : DG.Kumarsana KEDIS MATI TENGET

Kedise mati ring jrojogan gumine
Tenget
Ulian gumatap-gumitip ngrebeda anak bajang
Ring suluran manah
Sapesire-ke nantangin angin, nantangin gumi
Nantangin rah kacipta antuk manah

Duh,gusti ratu
Bulan ngendih nyawangin mantra tan kaucap
Kedise mati ulian boh bongoh
Rarud ngedasang awak nyaplir ulian kebacan mantra soleh-soleh
Ada memunyi kakene:
Ento matiang krana rahnyane anak anggo gagaen riseb
Tusing!!
Madem lan melawat antuk jaring kakawa

Kedise mati ring jrojogan gumine
Ngancan gelis Pan Rarud nedunang pasikepane
Ring peti tenget.

Paparikan : DG. Kumarsana RAH URIP GANDAMAYU

Pinaka puput pagibungan ageng ulian kliaban angin
nutur petuah satria sekadi prayudane buta antuk para pianak-pianaknyane
lan bongol kolok warnan urat muane ngebaca solah bobad
jelek goba nerawangin bucun warsa, tastas, pegat
lekad ulian nyesel ban pelihe
jelek goba tur nerawangin urip
mati lan lega tanpatanding
Yudistira nyerit bangun ulian pengipian adung sang babotoh
ngeles gelung kesiab-kesiab kakab ngadep gumi
nyandang ilang ngetohin nyamapat
kaon Drupadi....... ,kaon kemegmegan
mapikeneh warsa nengel-kecag gumi Kurune
Siat ulihan ngadokang keneh? Ngejangkep goba paling ngisis
meadukan rah barak jatma
tuara tanpalara mragatang rah lenan mangguhang karma, midep laku
gumi punyah tan pedas natakin gulem, ujan gelekang natah : ilang kenehe
para ksatria paseliweran ngadu kesaktian
madan prayudane: babotoh kurusetra nugtugang loba
natah pesiatan ngancan joh ngenehang pragat : janten padem!!
lan para balian juru angin juru mantra sangkep ngalih sulur di batan bukit
usapa tastas para denawa kalepas ngurip inguh ngelepas
ngerebut badong kecag lan ngrebeda
saking warsa ke warsa pungkuran
ngancan dadi pesiatan sang wadah maya-maya
ritatkala wusan siat, puput seteru ring jagat natah kuru mekadi tatakan ujan rah
pagelanyat sawa sawa tan paguna
saking bucu kliaban gumi....sunia:
yudistira tusing makatang nganggon bebek apa buin angsa, ilang cicinge madan asu
olih sang Dharma kalangen mapi mapangenan paras ipun sungsut ring manah
kawah song jagate
kakayon nenggel ngacep sunia ring sekala
niskalaning sungsut
sang asu meraga ning

paparikan : DG Kumarsana ILIK IPUN: SANG PAKSI - RENDRA

Ilik ipun sang paksi
Ring sangkar lebuh sangkaning maya-maya
Blubuh ning-ning buwana
Keles ring kukupan bungkem
Blasak metinggah ngalahin semaya
Tatas nyuluhin jagat

Ilik ipun sang paksi
Ngisis ring plupuh canggak nebekin candra
Ngicalang sunaran,niki tunas warta duh, Rendra
Riinan gumi landuh dahat wacen saking : sepatu lawas, asikian pamargi Golgotha, Mancuria, Sretenski boulevard rauhin sanatorium Chakhalinagara saking momot jantos dunungan sang dumadi
Ngeraris ning-ning semaya

Ilik ipun sang paksi
Makeber tegeh nebekin sunia

Minggu, 01 Mei 2011

Paparikan : DG.Kumarsana PANGEGER JARAN GUYANG

Kadirasa ngenehang mua anak bajang
Maboya cengang baan keneh babas
Kapasah baan tresna boya tuah ngedet goba jele
Nadiang bajang anom jalir
Lan ngepungin tresna pasranting
Ngungkabang keneh kadi kingking maboya panutdut keneh
Takeh sane dahat girang ngalangkungin manah

Kadirasa rumrum, ngae jalir lan uyang paling
Anak bajang anom makelo naenan keneh
Tusing nyidang mekata sing!